Wetten en Regels

De ISO 14001 stelt als één van de basiseisen dat u moet voldoen aan de wet en regelgeving. Maar weet u momenteel exact welke milieuwet- en regelgeving van toepassing is op uw organisatie? Wellicht heeft u een milieuvergunning of misschien valt uw organisatie onder één van de Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB’s). Daarnaast is de milieuwet- en regelgeving voortdurend in ontwikkeling en zijn er wellicht inmiddels aanvullende regels voor u van toepassing.

Bij het opzetten van een milieumanagementsysteem volgens ISO 14001, brengt u op systematisch wijze in kaart welke wet- en regelgeving van toepassing is op uw organisatie en wordt dit ook actueel gehouden. Deze inventarisatie geeft u te allen tijde inzicht in de wet- en regelgeving die op uw organisatie van toepassing is.

Daarnaast houdt u, door middel van systematische monitoring, bij of u voldoet aan de eisen uit wet- en regelgeving. Hierdoor speelt u dus een actieve rol bij de toetsing van de naleving en komt u bij controlebezoeken door het bevoegd gezag niet voor onaangename verrassingen te staan.

Ook de verantwoordelijkheden en de werkwijze bij de communicatie met het bevoegd gezag heeft u vastgelegd binnen uw milieumanagementsysteem. Al met al zorgt een goed inzicht in de wet- en regelgeving, het actief toetsen van de naleving ervan en een heldere communicatie al snel tot een verbeterde relatie met het bevoegd gezag.

De klassieke milieuvergunning wordt gekenmerkt door een groot aantal voorschriften, waarin de vergunningverlener vaak tot in de details vastlegt hoe een organisatie nadelige gevolgen voor het milieu moet voorkomen en beperken. Een dergelijke milieuvergunning geeft een organisatie weinig ruimte om zelf de middelen te kiezen om deze milieugevolgen te voorkomen. Bij een goed functionerend milieumanagementsysteem kunnen mogelijk afspraken worden gemaakt met de overheid met betrekking tot een milieuvergunning op hoofdzaken (VOH) of een milieuvergunning op maat (VOM).

Vergunning op hoofdzaken (VOH)
Vergunning op maat (VOM)

Vergunning op hoofdzaken

Met een vergunning op hoofdzaken (VOH) geeft het bevoegd gezag maximale flexibiliteit aan een organisatie om te voorkomen dat er nadelige milieugevolgen ontstaan. Daarvoor is vereist dat een bedrijf beschikt over de volgende drie punten:

Een certificeerbaar milieumanagementsysteem volgens de ISO 14001
Een goedgekeurd milieuzorgprogramma
Een milieujaarverslag

In dat geval kan de vergunning maximaal afgestemd worden op hoofdzaken. Onder een VOH wordt een stijl verstaan waarbij het bevoegd gezag uw organisatie zoveel mogelijk de vrijheid laat voor wat betreft de volgende zaken:

De keuze van de middelen om nadelige gevolgen voor het milieu te voorkomen
Veranderingen in het productieproces zonder dat hiervoor bij het bevoegd gezag procedures moeten worden gevolgd
Zelf prioriteiten stellen voor het realiseren van taakstellingen

Het is echter niet zo dat als aan de drie voorwaarden wordt voldaan het recht ontstaat om een VOH te verkrijgen. Ook het nalevinggedrag moet betrokken worden bij het verlenen van een VOH. In de praktijk blijkt dat een goede vertrouwensrelatie met het bevoegd gezag pas kan ontstaan als uw organisatie aan de drie bovenstaande punten voldoet. Echter, een milieumanagementsysteem conform ISO 14001 geeft nog geen garantie dat er geen milieu-overtredingen plaats kunnen vinden. Het milieumanagementsysteem legt wél vast hoe uw organisatie hiermee omgaat en dat hierover correct en transparant wordt gecommuniceerd met het bevoegd gezag.
Vergunning op maat

In de situatie dat uw organisatie niet aan alle voorwaarden voldoet voor verlening van een vergunning op hoofdzaken (VOH) kan toch een vergunning worden verleend, waarbij rekening is gehouden met uw milieuzorginspanningen. Afhankelijk van het niveau van milieuzorg kan de vergunning meer of minder flexibel worden. Deze vorm van vergunningverlening is mogelijk als u beschikt over een milieumanagementsysteem, maar niet gecertificeerd bent volgens ISO 14001. De vergunningverlener kan in de vergunning op maat (VOM) extra maatregelen opnemen die betrekking hebben op werkwijzen, verslaglegging of milieuplanvorming.